Huiszwaluw

Over de Huiszwaluw

De huiszwaluw (Delichon urbicum) is een sierlijke zomervogel die in het voorjaar vanuit Afrika naar België terugkeert. Je herkent hem aan zijn glanzend blauwzwarte bovenzijde, helderwitte onderzijde en opvallende witte stuit. Zijn korte, gevorkte staart en compacte bouw maken het gemakkelijk om hem te onderscheiden van de boerenzwaluw, die langere staartveren heeft.

Huiszwaluwen brengen een groot deel van hun tijd vliegend door. Ze scheren en zweven behendig door de lucht terwijl ze op insecten jagen. In het voorjaar keren ze terug naar België om hier te broeden. Na de zomer vertrekken ze opnieuw naar het zuiden, richting hun overwinteringsgebieden in Afrika.

In België broeden huiszwaluwen vooral aan huizen en andere gebouwen, zowel in dorpen en steden als op het platteland. Ze voelen zich thuis in de buurt van mensen en broeden graag dicht bij elkaar. Onder geschikte dakranden kunnen zo kleine of grotere kolonies ontstaan. In Vlaanderen staat de soort al langere tijd onder druk, waardoor geschikte en bestaande nestplaatsen extra waardevol zijn.

Voedsel voor de huiszwaluw

Huiszwaluwen zijn insecteneters en vangen vrijwel al hun voedsel in de lucht. Hun menu bestaat vooral uit kleine vliegende insecten, die ze tijdens hun snelle en wendbare vluchten uit de lucht halen.

Omdat huiszwaluwen normaal niet naar een voederplaats komen, help je ze vooral door te zorgen voor een omgeving waarin veel insecten kunnen leven. Bloeiende planten, een vijver en een gevarieerde, natuurvriendelijke tuin dragen daaraan bij. Ook door het gebruik van bestrijdingsmiddelen zoveel mogelijk te vermijden, blijven er meer insecten beschikbaar.

Dat is vooral tijdens het broedseizoen belangrijk. De oudervogels vliegen dan voortdurend heen en weer om voldoende insecten voor hun jongen te verzamelen.

Nestgelegenheid voor de huiszwaluw

Huiszwaluwen staan bekend om hun typische nesten van modder. Ze verzamelen kleine klompjes vochtige modder en bouwen daarmee een bijna volledig gesloten, bolvormig nest. Dat bevindt zich meestal onder een dakrand, balkon of een andere beschutte overhang aan een gebouw.

Huiszwaluwen broeden graag in elkaars buurt en gebruiken geschikte nestplaatsen vaak opnieuw. Meerdere koppels kunnen hun nesten vlak naast elkaar bouwen en zo een kolonie vormen. Bestaande nesten zijn daarom waardevol en worden het best behouden waar dat mogelijk is.

Je kunt huiszwaluwen ook helpen door speciale kunstnesten onder een geschikte dakrand te plaatsen. Hang ze hoog genoeg, op een beschutte plek met een vrije aanvliegroute. Een plek met vochtige, kale grond of modder in de buurt kan bovendien bouwmateriaal leveren voor nieuwe nesten en voor het herstellen van bestaande nesten.

Met geschikte nestgelegenheid en voldoende insecten in de omgeving kan je woning een waardevolle broedplek worden voor huiszwaluwen die elk jaar opnieuw de lange reis tussen België en Afrika maken.

Nestkastjes voor de huiszwaluw arrow-right

Fotogalerij

Onze nestkasten voor zwaluwen

Kunstnest Boerenzwaluw
10% KORTING
star star star star star
13,49 14,99
WoodStone® Kunstnest Huiszwaluw Dubbel
10% KORTING
star star star star star
35,99 39,99
WoodStone® Kunstnest Huiszwaluw dubbel, uitneembaar
10% KORTING
31,49 34,99
Gierzwaluw Nestkast van Multiplex
10% KORTING
43,19 47,99
Kunstnest huiszwaluw enkel (ingang rechts)
10% KORTING
20,69 22,99
WoodStone® Huiszwaluw kunstnest Enkel (ingang rechts)
10% KORTING
20,69 22,99
WoodStone® Huiszwaluw kunstnest enkel (ingang links)
10% KORTING
20,69 22,99
WoodStone® Kunstnest Huiszwaluw, uitneembaar
10% KORTING
22,49 24,99
Huiszwaluw kunstnest enkel (ingang links)
10% KORTING
20,69 22,99
Nestkast Gierzwaluw WoodStone® Madrid
10% KORTING
47,69 52,99

Specificaties

Wetenschappelijke naam
Delichon urbica
Familie
Hirundinidae
Habitat
Huiszwaluwen leven in en rond steden, dorpen, landbouwgebieden en open landschappen, vooral op plekken waar gebouwen geschikte nestplaatsen bieden en in de omgeving voldoende vliegende insecten te vinden zijn. Ze zoeken vaak voedsel boven akkers, weilanden, waterrijke gebieden en open water. Huiszwaluwen zijn zomervogels: ze arriveren in het voorjaar en vertrekken in het najaar weer.
Voedsel
Huiszwaluwen eten bijna uitsluitend kleine vliegende insecten, die ze in de lucht vangen. Ze komen normaal niet op voederplaatsen. Je helpt hun voedselaanbod daarom vooral door te zorgen voor voldoende insecten, bijvoorbeeld met bloeiende planten, een vijver en een natuurvriendelijke tuin zonder bestrijdingsmiddelen.
Hoogte
12,5cm
Gewicht
15-21g
Levensduur
1 - 14 jaar
Broedtijd
Mei-Augustus
Nest
Huiszwaluwen bouwen komvormige, vrijwel gesloten nesten van modder onder dakranden en op andere beschutte plekken aan gebouwen, met bovenaan een kleine invliegopening. Ze broeden vaak in kolonies en maken ook gebruik van speciale kunstnesten voor huiszwaluwen. Een plek met vochtige modder in de buurt kan helpen bij het bouwen en herstellen van nesten.
Geluid
De meest gehoorde roep is 'prriet' of 'drrrrt'. Zijn alarmroep is hoog en schril en klinkt als 'tjier'. Zijn zang is bescheiden gekwetter en gebaseerd op roepjes maar dan zonder rollende trillers zoals bij de boerenzwaluw.
Kenmerken
Huiszwaluwen nestelen graag bij de mens. In het verleden waren er overal in steden en vooral in de dorpen wel huiszwaluwnesten onder de dakgoten te vinden. Tegenwoordig is de huiszwaluw enorm in aantal afgenomen. Een van de oorzaken is het verdwijnen van kleine modderpoeltjes waar de zwaluwen geschikt nestmateriaal kunnen verzamelen. Aan de randen van steden en dorpen vinden we die poeltjes nog wel dus daar vinden we ook nog wel eens huiszwaluwen. Ook in nieuwbouwwijken vinden we nog wel eens modderpoeltjes en verse oevers van sloten die niet beschoeid of begroeid zijn. Daar treffen we nog wel eens huiszwaluwen aan. Echter alleen als er huizen zijn met witte houten overstekende dakranden of dakgoten. Onderzoek heeft uitgewezen dat het overstek of dakgoot wit moet zijn, zo niet dan metselen ze hun nest liever ergens anders. Om de huiszwaluw te helpen zijn er verschillende houtbetonnen kunstnesten ontworpen. Deze nesten worden vaak bezet door zoekende huiszwaluwen en stimuleren de huiszwaluw om zelf ook weer te gaan bouwen.
Jongen
1 à 2 broedsels, per legsel 2 à 5 witte eieren

Veelgestelde vragen over de huiszwaluw

Wat is het verschil tussen de huiszwaluw en de boerenzwaluw?

Let in de vlucht op de stuit: de huiszwaluw heeft een opvallende witte stuit. Ook is zijn onderkant zuiver wit, tot en met de keel. De boerenzwaluw heeft juist een kastanjebruine keel en een veel dieper gevorkte staart, terwijl de huiszwaluw gedrongener oogt.

Is de huiszwaluw zeldzaam in België?

Huiszwaluw komt in België voor. Hoe algemeen de soort is, verschilt per regio en leefgebied; op plekken met geschikt habitat kun je hem geregeld tegenkomen.

Waar bouwt de huiszwaluw zijn nest?

Onder overstekende dakranden en dakgoten metselt de huiszwaluw een halve, bolvormige kom van opgedroogde modder. Opvallend: onderzoek laat zien dat het overstek wit moet zijn, anders bouwt hij liever ergens anders. Een houtbetonnen kunstnest onder de dakrand wordt vaak bezet en stimuleert zwaluwen om zelf te bouwen.

Wanneer zijn huiszwaluwen in België?

Huiszwaluwen zijn er ongeveer van half april tot in oktober. Het is een echte zomergast die overwintert in tropisch Afrika. Tijdens het broedseizoen, van mei tot augustus, brengt een paartje één of twee legsels groot. In de nazomer verzamelen de vogels zich in groepen voor de trek.