Boerenzwaluw

Over de Boerenzwaluw

De boerenzwaluw (Hirundo rustica) is een van de bekendste zomervogels in België. Met zijn glanzend blauwzwarte bovenzijde, roodbruine keel, lichte onderzijde en diep gevorkte staart met lange staartpennen is hij vooral in de vlucht goed te herkennen.

Boerenzwaluwen brengen een groot deel van hun tijd vliegend door. Ze scheren laag over weilanden, akkers, erven en water op zoek naar vliegende insecten. Hun snelle, sierlijke vlucht en vrolijke, kwetterende roep zijn in het voorjaar en de zomer vooral op het Belgische platteland goed te zien en te horen.

Vanaf maart en april keren de eerste boerenzwaluwen vanuit Afrika terug naar België. In het najaar trekken ze opnieuw naar het zuiden. Veel vogels overwinteren ten zuiden van de Sahara en leggen ieder jaar duizenden kilometers af tussen hun broed- en overwinteringsgebieden.

Voedsel voor de boerenzwaluw

Boerenzwaluwen zijn echte insecteneters. Tijdens het vliegen vangen ze vliegen, muggen, kevers en andere kleine vliegende insecten. Daarbij vliegen ze vaak laag boven graslanden, weilanden, water en landbouwgebieden waar veel insecten voorkomen.

Omdat boerenzwaluwen hun voedsel bijna volledig vliegend vangen, zul je ze niet snel aan een gewone voedertafel of voedersilo zien. Je helpt ze vooral door te zorgen voor een insectrijke tuin en omgeving.

Bloeiende planten, een vijver, stukken met langer gras en gevarieerde beplanting bieden leefruimte aan allerlei insecten. Ook het vermijden van onnodig gebruik van bestrijdingsmiddelen helpt om voldoende natuurlijk voedsel beschikbaar te houden. Dat is vooral tijdens het broedseizoen belangrijk, wanneer de oudervogels veel insecten nodig hebben voor hun jongen.

Nestgelegenheid voor de boerenzwaluw

Boerenzwaluwen broeden in België vooral in boerderijen, stallen, schuren en andere gebouwen waar ze gemakkelijk naar binnen kunnen vliegen. Ze maken een open, komvormig nest van modder, vermengd met gras en ander plantaardig materiaal. Het nest wordt meestal gebouwd op een balk, richel of andere beschutte plek.

Daarmee verschilt de boerenzwaluw van de huiszwaluw. Huiszwaluwen maken meestal een vrijwel gesloten nest aan de buitenkant van gebouwen, bijvoorbeeld onder dakranden. Boerenzwaluwen kiezen eerder voor open of halfopen ruimtes waar ze rechtstreeks naar hun nest kunnen vliegen.

Je kunt boerenzwaluwen helpen door geschikte invliegopeningen tijdens het broedseizoen toegankelijk te houden. Ook een stevige nestplank of een speciale kunstnestkom voor boerenzwaluwen kan extra nestgelegenheid bieden. Een plek met vochtige modder in de buurt helpt de vogels bovendien aan materiaal om hun nest te bouwen of te herstellen.

Wanneer er voldoende vliegende insecten en geschikte, rustige nestplaatsen aanwezig zijn, kunnen boerenzwaluwen jarenlang naar dezelfde omgeving terugkeren.

Nestkast voor de boerenzwaluw arrow-right

Fotogalerij

Onze nestkasten voor zwaluwen

Kunstnest Boerenzwaluw
10% KORTING
star star star star star
13,49 14,99
WoodStone® Kunstnest Huiszwaluw Dubbel
10% KORTING
star star star star star
35,99 39,99
WoodStone® Kunstnest Huiszwaluw dubbel, uitneembaar
10% KORTING
31,49 34,99
Gierzwaluw Nestkast van Multiplex
10% KORTING
43,19 47,99
Kunstnest huiszwaluw enkel (ingang rechts)
10% KORTING
20,69 22,99
WoodStone® Huiszwaluw kunstnest Enkel (ingang rechts)
10% KORTING
20,69 22,99
WoodStone® Huiszwaluw kunstnest enkel (ingang links)
10% KORTING
20,69 22,99
WoodStone® Kunstnest Huiszwaluw, uitneembaar
10% KORTING
22,49 24,99
Huiszwaluw kunstnest enkel (ingang links)
10% KORTING
20,69 22,99
Nestkast Gierzwaluw WoodStone® Madrid
10% KORTING
47,69 52,99

Specificaties

Wetenschappelijke naam
Hirundo rustica
Familie
Hirundinidae
Habitat
De boerenzwaluw houdt zich meestal op in de nabijheid van boerderijen. Daar broedt hij in schuren of onder afdaken. Hij bouwt ook graag een nest onder bruggetjes.
Voedsel
Boerenzwaluwen voeden zich met vliegende insecten zoals vliegen, muggen en kevers, die ze tijdens het vliegen vangen. Ze maken normaal gesproken geen gebruik van vogelvoeders. Een insectrijke omgeving met bloeiende planten, vijvers, graslanden en stukken met langer gras biedt daarom de beste natuurlijke voedselbron.
Hoogte
19cm
Gewicht
22g
Levensduur
1 - 8 jaar
Broedtijd
Mei-Augustus
Nest
Boerenzwaluwen bouwen open, komvormige nesten van modder, vermengd met gras en ander plantaardig materiaal. Ze broeden meestal in schuren, stallen en andere toegankelijke gebouwen, waar ze hun nest op een balk of richel bouwen. Ook kunstnesten voor boerenzwaluwen kunnen worden gebruikt, mits ze op een geschikte plek in een open gebouw worden geplaatst.
Geluid
Hij roept in zijn vlucht kort 'witt' of 'witt-witt'. Zijn zang klinkt kwetterend en is gebaseerd op roepjes als'fiet-e-fiet' of 'fiet-e-fietit' en is vermengd met rollende trillers. Zijn alarmroep klinkt als 'sfliet' of 'tsienk'.
Kenmerken
De boerenzwaluw is samen met de huiszwaluw de bekendste zwaluwsoort. De boerenzwaluw keert ergens half april terug uit zijn overwinteringsgebied in Afrika. Het is dus een echte zomervogel die tot in oktober in ons land verblijft. Hun bewegingen zijn zo sierlijk dat volgen met een filmcamera bijna onmogelijk is. Ondanks de beperkte lichaamsmassa kunnen ze bij het vliegen snelheden van ruim 32 km/u halen. Het zijn uitstekende vliegers die uitzonderlijk weinig energie nodig hebben voor hun vlucht. Ter vergelijking: Roodborsten hebben voor het vliegen bijna vijfmaal zoveel energie nodig. Om het broeden te stimuleren zijn er speciale zogenaamde houtbetonnen nestkommetjes te koop. Er zijn ook trainingskommen verkrijgbaar met een aanzet voor een nest, hier kan de boerenzwaluw zelf verder bouwen. Deze plankjes kunt u bevestigen in een open schuur of onder grotere overkappingen zoals veranda’s.
Jongen
2 à 3 broedsels. 4 tot 5 roodgestippelde witte eieren gelegd worden. Het vrouwtje bebroedt de eieren 14 tot 25 dagen. De jongen vliegen 19 tot 21 na het uitkomen uit. Enkele weken later zijn ze volledig zelfstandig.

Veelgestelde vragen over de boerenzwaluw

Wanneer komt de boerenzwaluw terug naar België?

Rond half april keren de eerste boerenzwaluwen terug uit hun overwinteringsgebied in Afrika. Als echte zomervogel blijft de soort tot in oktober in België. In september en oktober verzamelen zich grote groepen die samen aan de lange trek naar het zuiden beginnen.

Waar broedt de boerenzwaluw?

Binnen in schuren, stallen en onder afdaken, meestal in de buurt van boerderijen. Het nest is een open, schaalvormige kom van opgedroogde modder vermengd met gras. Een gewone nestkast gebruikt hij niet, maar een houtbetonnen nestkommetje in een open schuur of onder een overkapping wordt graag bezet.

Wat is het verschil tussen de boerenzwaluw en de huiszwaluw?

De boerenzwaluw herken je aan zijn diep gevorkte staart met lange staartpennen en zijn kastanjebruine keel en voorhoofd. De huiszwaluw is gedrongener, heeft een witte keel en een opvallende witte stuit. Ook de nestplek verschilt: de boerenzwaluw broedt binnen in schuren, de huiszwaluw buiten onder de dakrand.

Is de boerenzwaluw bedreigd?

Hij staat op de Rode Lijst van Nederlandse broedvogels. Aan het einde van de vorige eeuw namen de aantallen sterk af door veranderingen in de landbouw. Sinds de eeuwwisseling is de stand gelukkig stabiel tot licht herstellend, met naar schatting 250.000 tot 340.000 broedparen.