Winterkoning

Over de Winterkoning

De winterkoning (Troglodytes troglodytes) is misschien klein, maar zo klinkt hij zeker niet. Het is een van de kleinste vogels van België en komt er algemeen voor. Je herkent hem aan zijn compacte, ronde lichaam, warmbruine verenkleed met fijne donkere streepjes en zijn korte staart, die vaak parmantig rechtop staat. Met zijn fijne, spitse snavel haalt hij kleine insecten gemakkelijk tussen bladeren en planten vandaan.

Winterkoningen voelen zich thuis in bossen, parken, tuinen, hagen en dicht struikgewas. Vooral plekken met veel begroeiing zijn aantrekkelijk. Ze scharrelen vaak laag bij de grond door de vegetatie, op zoek naar voedsel op plekken waar grotere vogels moeilijk bij kunnen. In Belgische tuinen hebben ze daarom veel aan dichte struiken, borders, klimop en wat minder opgeruimde hoekjes.

Voor zo'n klein vogeltje heeft de winterkoning een indrukwekkend krachtig geluid. Zijn heldere, energieke zang draagt verrassend ver. Vaak hoor je een winterkoning dan ook eerder dan dat je hem tussen de struiken ziet.

Voedsel voor winterkoningen

Winterkoningen eten voornamelijk insecten, larven, spinnetjes en andere kleine ongewervelden. Ze zoeken hun voedsel dicht bij de grond, bijvoorbeeld tussen afgevallen bladeren, in struiken, langs muren en tussen dichte begroeiing.

In de tuin kun je ze aanvullend helpen met bijvoorbeeld meelwormen, vooral tijdens koude periodes wanneer natuurlijk voedsel moeilijker te vinden is. Winterkoningen zoeken hun voedsel graag dicht bij beschutting. Bied voer daarom bij voorkeur laag bij de grond en in de buurt van bomen, struiken of andere begroeiing aan.

Je helpt ze ook door de tuin niet overal helemaal op te ruimen. Laat wat afgevallen bladeren onder struiken liggen, zorg voor dichte beplanting en creëer een wat wilder hoekje met bijvoorbeeld takken. Daar vinden insecten een plek om te leven en heeft de winterkoning tegelijkertijd meer te eten.

Nestgelegenheid voor winterkoningen

Winterkoningen bouwen kleine, bolvormige nesten op goed beschutte plaatsen. Denk aan dicht struikgewas, klimop, hagen, boomwortels en andere verborgen plekjes. Het mannetje bouwt meestal meerdere nesten, waarna het vrouwtje een geschikt nest uitkiest.

Er bestaan ook speciale nestkasten voor winterkoningen. Toch blijven natuurlijke, beschutte plekken in de tuin minstens zo belangrijk. Dichte struiken, klimop, hagen, takkenhopen en andere rustige hoekjes bieden geschikte plekken om te nestelen en te schuilen.

Tijdens koude nachten zoeken winterkoningen soms samen beschutting. Daarbij kunnen meerdere vogels dicht tegen elkaar aan in beschutte plekken of nestkasten slapen om warmte vast te houden.

Met dichte hagen, klimplanten, struiken en een paar wat wildere hoekjes geef je de winterkoning voedsel, beschutting en geschikte plekken om een nest te bouwen. Zo maak je ook een Belgische tuin aantrekkelijker voor deze kleine, maar opvallend luidruchtige tuinvogel.

Onze nestkasten voor de winterkoning arrow-right

Fotogalerij

Onze producten voor de winterkoning

Hi-energy Supreme - Zadenmix voor vogels
2 = -10%
star star star star star-partial
The price depends on the options chosen on the product page
Prijs vanaf
6,99
Premium Voedertafelmix
2 = -10%
star star star star star-partial
The price depends on the options chosen on the product page
Prijs vanaf
4,49
Hi-Energy Puur - Zadenmix voor vogels
2 = -10%
star star star star star-partial
The price depends on the options chosen on the product page
Prijs vanaf
6,49
Gedroogde meelwormen
2 = -10%
star star star star star-partial
The price depends on the options chosen on the product page
Prijs vanaf
3,49
Pindakaaspothouder Waterford met beschermkap
15% KORTING
star star star star star-partial
16,99 19,99
Biologische Voedertafelmix 2,5 kg
2 = -10%
star star star star star-partial
14,99
Prijs per kg: 6-
Mix voor kleine vogels
2 = -10%
star star star star star-partial
The price depends on the options chosen on the product page
Prijs vanaf
14,99
Zonnebloemkernen
2 = -10%
star star star star star-partial
The price depends on the options chosen on the product page
Prijs vanaf
6,99
Premium Voedermix Puur
2 = -10%
star star star star star-partial
The price depends on the options chosen on the product page
Prijs vanaf
39,99

Specificaties

Wetenschappelijke naam
Troglodytes troglodytes
Familie
Troglodytidae
Habitat
De winterkoning is een wijdverspreide broedvogel in bossen, parken, tuinen en dergelijke met voldoende lichte ondergroei. De winterkoning is ook te vinden in bergen tot 2.000 meter. Het is vooral een standvogel.
Voedsel
Winterkoningen eten voornamelijk insecten, spinnen, larven en andere kleine ongewervelden die ze tussen planten, afgevallen bladeren en in kieren vinden. Bij kouder weer kun je winterkoningen in de tuin helpen met meelwormen en geschikt zacht vogelvoer, bij voorkeur aangeboden op een beschutte plek.
Hoogte
9-10cm
Gewicht
7-12g
Levensduur
1 - 6 jaar
Broedtijd
April-Juli
Nest
Het nest van de winterkoning is een gesloten bouwsel, welke zich meestal vlak bij de grond bevindt in een dichte ondergroei of in nissen. Het mannetje maakt meerdere nesten waaruit het vrouwtje kiest.
Geluid
De winterkoning roept smakkend 'tseck'. De alarmroep is 'trik trik' welke vaak versneld wordt tot een snorrende 'trrrrrrrrrrik'. De zang is een gevarieerde, explosieve opeenvolging van snelle, rollende trillers.
Kenmerken
Ondanks de naam is de winterkoning tamelijk gevoelig voor strenge winters. Door gebrek aan voedsel kan er een massale sterfte optreden. Ook strenge vorst is funest voor deze dieren. Daarom verblijven winterkoningen 's winters vaak in groepjes dicht tegen elkaar aangedrukt in een speelnest, soms zijn ze wel met zijn tienen. Ondanks dat, kan in sommige jaren het aantal broedparen afnemen met veertig tot vijftig procent.
Jongen
2 broedsels. 5 tot 6 meestal witte eieren per broedsel. Vrouwtje bebroedt de eieren 16 à 17 dagen. Jongen vliegen na ongeveer 16 dagen uit.

Video's

Veelgestelde vragen over de winterkoning

Is de winterkoning de kleinste vogel van België?

Nee. De winterkoning is niet de kleinste vogel van België. Die titel is voor het goudhaantje, dat nog iets kleiner en lichter is. De winterkoning behoort wél tot de kleinste vogels van België en valt vooral op door zijn relatief krachtige zang en rechtopstaande staart.

Broedt de winterkoning in een nestkast?

Zelden in een standaardkast met rond gat. De winterkoning bouwt liever zelf een gesloten, bolvormig nest vlak boven de grond in dichte struiken, klimop of nissen. Een speciale winterkoningnestkast, laag en goed verstopt opgehangen, maakt wel kans. Zorg vooral voor rommelhoekjes met dichte begroeiing.

Waarom bouwt het winterkoningmannetje meerdere nesten?

Om indruk te maken. Het mannetje bouwt verschillende bolvormige nesten laag in dichte begroeiing, waarna het vrouwtje daaruit haar favoriet kiest. De overige nesten zijn niet verspild: in de winter dienen ze als gezamenlijke slaapplek. Broeden gebeurt tussen april en juli, meestal twee keer met 5 of 6 eieren.

Hoe overleeft de winterkoning strenge winters?

Door samen te kruipen. In koude nachten zitten winterkoningen soms met wel tien vogels dicht tegen elkaar in een speelnest of nis. Toch is de soort gevoelig voor strenge vorst: na een harde winter kan het aantal broedparen met 40 tot 50 procent afnemen.