Turkse Tortel

Over de Turkse Tortel

De Turkse tortel (Streptopelia decaocto) is een bekende verschijning in tuinen, dorpen en steden in België. Het licht beigegrijze verenkleed, het slanke lichaam en de opvallende zwarte halsband achteraan in de nek maken hem gemakkelijk herkenbaar. Volwassen vogels hebben roodachtige ogen en roze-rode poten. Mannetjes en vrouwtjes lijken sterk op elkaar.

Hoewel de Turkse tortel vandaag helemaal thuis lijkt in België, is hij hier nog maar relatief kort aanwezig. Oorspronkelijk komt de soort uit Azië en vanaf het begin van de twintigste eeuw breidde hij zijn leefgebied snel uit over Europa. In België werd de Turkse tortel in 1952 voor het eerst waargenomen.

Vandaag is de Turkse tortel nog steeds een vertrouwde tuinvogel, maar de aantallen nemen af. Tijdens Het Grote Vogelweekend van 2025 werd hij nog in ongeveer 36% van de getelde Vlaamse tuinen gezien, tegenover ongeveer 70% rond 2003.

Turkse tortels worden vaak alleen of per twee gezien. Op plaatsen waar veel voedsel beschikbaar is, kunnen ook meerdere vogels samenkomen. Hun kenmerkende, steeds herhaalde drielettergrepige gekoer is bijna het hele jaar door te horen.

Voer voor de Turkse tortel

Turkse tortels eten vooral zaden en granen, aangevuld met ander plantaardig voedsel. Ze zoeken hun voedsel graag op de grond of op een vlakke voederplek en komen daarom regelmatig naar tuinen waar voedsel wordt aangeboden.

Zaadmengsels, zonnebloempitten en granen zijn geschikt om aan te bieden. Omdat Turkse tortels groter zijn dan veel andere tuinvogels, kunnen ze goed terecht op een ruime, stevige voedertafel of grondvoederplaats.

Je kunt ze ook op een natuurlijke manier ondersteunen door uitgebloeide planten met zaden te laten staan en te zorgen voor een gevarieerde tuin met struiken, bomen en andere beplanting.

Nestgelegenheid voor de Turkse tortel

Turkse tortels gebruiken geen traditionele gesloten nestkasten. Ze bouwen zelf een eenvoudig, vrij los nest van takjes, meestal in bomen of hoge struiken. Ook beschutte plekken aan gebouwen kunnen als nestplaats worden gebruikt.

De soort kan meerdere keren per jaar broeden. Een legsel bestaat meestal uit twee eieren. Turkse tortels kunnen bovendien gedurende een groot deel van het jaar tot broeden komen wanneer de omstandigheden gunstig zijn.

Bomen, hoge struiken en rustige, beschutte plekken in de tuin bieden geschikte plaatsen om een nest te bouwen. Door bestaande beplanting te behouden, bied je niet alleen de Turkse tortel maar ook andere tuinvogels meer beschutting en nestgelegenheid.

Met zijn zachte beigegrijze verenkleed, kenmerkende halsband en herkenbare gekoer is de Turkse tortel nog altijd een vertrouwde vogel in Belgische tuinen en woongebieden, al is hij tegenwoordig minder algemeen dan enkele decennia geleden."

Bekijk onze zadenmixen arrow-right

Fotogalerij

Specificaties

Wetenschappelijke naam
Streptopelia decaocto
Familie
Columbidae
Habitat
De Turkse tortel is een algemene broedvolgel in steden, dorpen, parken en tuinen. Het is een stand- en zwerfvogel. In de winter is de hij op allerlei plaatsen met voldoende voedselaanbod, soms in grote groepen.
Voedsel
Turkse tortels eten voornamelijk zaden en granen, aangevuld met kleinere hoeveelheden knoppen en ander plantaardig materiaal. Deze tuingasten eten graag zaadmengsels, zonnebloempitten en granen, bij voorkeur aangeboden op een ruime vogelvoedertafel of op de grond.
Hoogte
31cm
Gewicht
150-225g
Levensduur
1 - 17 jaar
Broedtijd
Maart-April
Nest
Het nest is een schamel platform van kleine takjes, meestal in bomen, minder vaak op gebouwen.
Geluid
In vlucht maakt de Turkse tortel een mechanisch, fluitend vleugelgeruis. Hij roept vaak voor de landing nasaal 'mèèh'. Zijn zang is een drielettergrepig 'koe-koe-koe' met een klemtoon op de tweede lettergreep.
Kenmerken
Tegenwoordig is de Turkse tortel na de stadsduif de meest algemene duif in dorpen en steden. Zestig jaar geleden verspreidde hij zich vanuit zijn woongebied in Zuidoost-Europa. Deze tamme en zachtaardige vogel bereikte ons land in 1947 en komt nu bijna in heel Europa voor. De Turkse tortel woont graag in steden en dorpen, rondom boerderijen waar hij volop voedsel kan vinden. Meelfabrieken zijn ook erg in trek. Tijdens de broedtijd kunnen ze agressief zijn, ze doen alles om hun jong te beschermen. De ouders jagen vlaamse gaaien, eksters en zelfs mensen weg bij het nest. Doordat Turkse tortels tot wel 5 broedsels per jaar groot kunnen brengen, heeft de uitbreiding van deze hoogproductieve broeder zich snel voltrokken. De jongen uit het eerste legsel doen een paar maanden later zelf al weer mee aan het voortplanting. Er zijn weinig of geen vogels die zich zo snel kunnen vermenigvuldigen.
Jongen
2 à 4 broedsels. 2 witte eieren per broedsel.

Veelgestelde vragen over de turkse tortel

Wat is het verschil tussen een Turkse tortel en een stadsduif?

De Turkse tortel is slanker en lichter dan de stadsduif, met een egaal beigebruin verenkleed en een smalle zwarte ring in de nek. Bij jonge vogels ontbreekt die nekring nog. Ook zijn zang verraadt hem: een drielettergrepig koe-koe-koe met de klemtoon op de tweede lettergreep.

Hoe vaak broedt de Turkse tortel per jaar?

Turkse tortels brengen 2 tot 4 broedsels per jaar groot, soms zelfs 5, met telkens 2 witte eieren. Weinig vogels vermenigvuldigen zich zo snel: jongen uit het eerste legsel doen een paar maanden later vaak zelf al mee aan de voortplanting. De broedtijd begint al in maart.

Sinds wanneer komt de Turkse tortel in België voor?

De Turkse tortel bereikte België in het midden van de twintigste eeuw, tijdens een snelle uitbreiding vanuit Zuidoost-Europa. Inmiddels is hij in dorpen en steden een vertrouwde verschijning.

Welk voer kun je een Turkse tortel geven?

Zaden vormen de basis van het menu, aangevuld met bessen en groene plantendelen. In de tuin eet de Turkse tortel graag strooivoer met granen en zaden, vanaf de grond of een voedertafel. Deze zachtaardige duif komt vooral in de winter af op plekken met een ruim voedselaanbod.