Over de Ringmus
De ringmus (Passer montanus) is een kleine, sociale vogel die op het eerste gezicht gemakkelijk kan worden verward met de huismus. Als je wat beter kijkt, zijn er duidelijke verschillen. Ringmussen hebben een kastanjebruine kruin, witte wangen met een kenmerkende zwarte vlek en een kleine zwarte bef. Mannetjes en vrouwtjes zien er vrijwel hetzelfde uit, in tegenstelling tot huismussen, waarbij de verschillen tussen beide geslachten duidelijker zichtbaar zijn.
De ringmus is iets kleiner dan de huismus en voelt zich vooral thuis in kleinschalige landbouwgebieden, bij boerderijen en erven, langs hagen en houtkanten en aan dorpsranden. In drukke stadscentra komt hij veel minder voor. Ringmussen zijn sociale vogels en broeden vaak dicht bij soortgenoten.
In Vlaanderen is de ringmus de afgelopen decennia sterk achteruitgegaan en in veel regio’s veel schaarser geworden. Op de Vlaamse Rode Lijst van broedvogels werd de soort als Ernstig Bedreigd opgenomen. Geschikte voedselrijke leefgebieden en voldoende nestgelegenheid zijn daarom belangrijk.
Vogelvoer voor de ringmus
Ringmussen eten voornamelijk zaden en granen, vooral buiten het broedseizoen. In het voorjaar en de zomer staan ook insecten en andere kleine ongewervelden op het menu. Deze vormen een belangrijke voedselbron voor opgroeiende jongen.
In tuinen en op voederplaatsen eten ringmussen onder andere zonnebloempitten, gierst en verschillende zaadmengelingen. Ze maken gebruik van voedertafels en hangende voedersystemen en zijn daarbij vaak samen met andere mussen en vinkachtigen te zien.
Je kunt ringmussen ook helpen met een natuurlijke, gevarieerde tuin. Zaaddragende planten, hagen, kruidenrijke stukken en plekken waar veel insecten voorkomen, zorgen voor extra voedsel en beschutting.
Nestkasten voor de ringmus
Ringmussen zijn holenbroeders. Van nature broeden ze in holtes in bomen, oude gebouwen en andere beschutte plekken. Als zulke natuurlijke nestplaatsen ontbreken, maken ze ook gebruik van nestkasten.
Een nestkast met een invliegopening van ongeveer 32 tot 34 mm is geschikt voor de ringmus. Omdat ringmussen graag dicht bij elkaar broeden, kunnen meerdere nestkasten in dezelfde omgeving worden opgehangen. Natuurpunt noemt zowel circa 32 mm als geschikte maat voor de ringmus en biedt ook nestkasten met een opening van 34 mm voor huis- en ringmussen aan.
Hang de nestkast op een rustige, beschutte plek waar katten en andere roofdieren er moeilijk bij kunnen. Een plek bij een boom, boerenerf of aan de rand van een tuin met voldoende voedsel en beschutting kan geschikt zijn.
Door nestgelegenheid te combineren met hagen, zaadrijke begroeiing en insectenrijke plekken, bied je ringmussen zowel voedsel als een geschikte plek om hun jongen groot te brengen.
Fotogalerij
Specificaties
| Wetenschappelijke naam |
Passer montanus
|
|---|---|
| Familie |
Passeridae
|
| Habitat |
Hij is talrijk en wijdverspreid. De ringmus broedt in bosschages nabij dorpen, boerderijen en in boomrijke agrarische landschappen, maar ook in dorpstuinen. Grotendeels standvogel.
|
| Voedsel |
De ringmus eet insecten, zaden, vruchten knoppen en afval.
|
| Hoogte |
12-14cm
|
| Gewicht |
18-29g
|
| Levensduur |
1 - 13 jaar
|
| Broedtijd |
April-Augustus
|
| Nest |
Ringmussen nestelen in holtes in bomen, oude gebouwen en andere beschutte schuilplaatsen en maken graag gebruik van geschikte nestkasten. Ze broeden vaak in de buurt van andere ringmussen, dus er kunnen meerdere nestkasten in hetzelfde gebied worden geplaatst. Een ingangsopening van ongeveer 28 mm is geschikt.
|
| Geluid |
De roepjes van de ringmus zijn zachter en gedempter dan die van de huismus. Kenmerken is een zacht, nasaal 'tsoewit'. In de vlucht is er een snelle 'tett ett ett'. Zijn zang bestaat uit enkelvoudige hogere roepjes, zoals 'tswitt'.
|
| Kenmerken |
De ringmus heeft een voorkeur voor boomrijk agrarisch cultuurland. Vooral aan de rand van dorpen en bij boerderijen is het een vogel die om het huis is aan te treffen. Soms wonen ringmussen in bij ooievaars, buizerds of huiszwaluwen. Sommige vogels zwerven in de winter rond en kunnen tot in Frankrijk belanden. Het merendeel van de broedvogels is echter standvogel. Ze krijgen in de winter gezelschap van soortgenoten uit Noord- en Oost-Europa. Evenals huismussen zijn het echte zaadeters. Hoewel de aantallen fors afnemen, is de ringmus nog een talrijke broedvogel. De twee legsels per jaar hebben gemiddeld 5 eieren. Deze worden twee weken bebroed. De jongen verlaten na twee weken het nest. Het aantal ringmussen is de laatste jaren fors afgenomen. De veranderingen (lees: intensivering) in de landbouw, het vervangen van graanteelt door maiscultuur, het opruimen van heggen en houtwallen en grootschalig gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen zorgen voor een platteland dat steeds minder geschikt is voor veel diersoorten, waaronder de ringmus.
|
| Jongen |
4–7 witte eieren met bruine of grijze vlekken. Meestal 2–3 broedsels per seizoen.
|
Video's
Veelgestelde vragen over Ringmussen
Wat is het verschil tussen een ringmus en een huismus?
Kijk naar de kop: de ringmus heeft een geheel roodbruine kruin, een zwarte vlek op de witte wang en een witte halsband. De huismus mist die wangvlek en het mannetje heeft een grijze kruin. Verder is de ringmus iets kleiner en frisser getekend, met zachtere en meer gedempte roepjes.
Is de ringmus zeldzaam in België?
Ringmus komt in België voor. Hoe algemeen de soort is, verschilt per regio en leefgebied; op plekken met geschikt habitat kun je hem geregeld tegenkomen.
Broedt de ringmus in een nestkast?
Jazeker, de ringmus is een holenbroeder die naast boomholten en muurnissen ook graag een nestkast gebruikt. Het nest van halmen en stengels bekleedt hij vanbinnen met veren. Per jaar volgen twee tot vier broedsels met elk 2 tot 7 eieren, de broedtijd loopt van april tot augustus.
Welk voer kun je de ringmus geven?
Zaden vormen het hoofdvoedsel, dus met een zadenmengsel of strooivoer in een voedersilo maak je de ringmus blij. In de broedtijd vangt hij ook insecten voor de jongen. Vooral in de winter, als voedsel op het platteland schaars is, kan bijvoeren in de tuin echt het verschil maken.




