Over de Koolmees
De koolmees heeft een opvallende zwarte kop met een witte wang en een groenachtige rug. Hij heeft blauwgrijze vleugels met een witte vleugelstreep. De onderzijde is geel met een zwarte lengtestreep in het midden, die bij het mannetje breder is dan bij het vrouwtje. Het juveniel is valer gekleurd en heeft een gele wang. Bij hem ontbreekt de zwarte buikstreep, want deze verschijnt later in het najaar.
Het is de grootste en talrijkste Europese mees. In de winter zijn koolmezen veelvuldig te vinden bij voedertafels en voedersilo's. Omdat hij groter is dan alle andere mezen, maakt het hem een stuk minder behendig en foerageert daarom meer op de grond. Ze zijn dan vooral gericht op zaden. Van nature eet de koolmees ook veel insecten. Hij is daarom dol op de pindacake met insecten en de voedzame insectentraktatie. Koolmezen bouwen hun nest graag in boomholtes. In tuinen zijn die natuurlijk een stuk moeilijker te vinden. Ze maken dan ook graag gebruik van nestkasten met een invliegopening van 30 tot 32 mm. Koolmezen vullen het nest aan met onder andere mos, droog gras, haar, wol en veren. Uit onderzoek is gebleken dat mezen die in tuinen leven een paar weken eerder hun eieren leggen dan hun soortgenoten in het bos. Naar alle waarschijnlijkheid omdat ze gestimuleerd worden door kunstmatige verlichting.
Fotogalerij
Specificaties
| Wetenschappelijke naam |
Parus major
|
|---|---|
| Familie |
Paridae
|
| Habitat |
Ze zijn zeer talrijk en wijdverspreid. Hij broedt in bossen, bosschages, heggen, parken en tuinen. Hij is een standvogel.
|
| Voedsel |
In de zomer eten koolmezen vooral insecten en insectenlarven. Na de broedtijd eten ze ook zaden.
|
| Hoogte |
14cm
|
| Gewicht |
14 - 22g
|
| Levensduur |
1 - 10 jaar
|
| Broedtijd |
april-juni
|
| Nest |
Ze maken een nest van mos, wortels, halmen en wol en deze wordt van binnen met haren en pluis bekleed. Ze nestelen in boomholen en ook vaak in nestkasten. Dit is soms op ongewone plaatsen zoals brievenbussen.
|
| Geluid |
De zang is veelzijdiger en gevarieerder dan bij andere mezen. Door hun uitgebreide 'woordenschat' herkennen ze elkaars zang. Met oefening is het zelfs mogelijk om de zang van individuele vogels te herkennen. Hij roept onder andere 'pienk pienk', twee-lettergrepig 'sie twiet' of scheldend 'tsjè tsjè tsjè'. De bedelroep van de jongeren is een nasaal 'dse dse tèt'. Zijn zang, welke je al kan horen vanaf de winter, is een herhaling van allerlei eenvoudige, fluitend, twee- of drie-lettergrepige motieven.
|
| Kenmerken |
De koolmees is een nieuwsgierige en energieke vogel die altijd op onderzoek uit lijkt te zijn. Hij leert snel, past zich moeiteloos aan nieuwe situaties aan en is vaak een van de eerste vogels die een voederplek ontdekt. Ondanks zijn kleine formaat is hij verrassend moedig en zelfverzekerd: hij verdedigt zijn territorium fel en laat zich niet snel wegjagen. Met zijn slimme, ondernemende en soms eigenwijze karakter is de koolmees een van de meest opvallende en geliefde tuinvogels.
|
| Jongen |
1 Ã 2 broedsels. Per legsel 5 tot 12 roodgestippelde, witte eieren.
|
Video's
Veelgestelde vragen over de Koolmees
Wat is het verschil tussen een koolmees en een pimpelmees?
De koolmees is groter en heeft een zwarte kop met witte wangen plus een zwarte streep over zijn gele borst. De pimpelmees is kleiner en draagt een blauw petje op een witte kop. Zie je een mees ondersteboven aan een takje bungelen, dan is het meestal de behendigere pimpelmees.
Welke nestkast is geschikt voor een koolmees?
Een nestkast met een invliegopening van 32 mm is ideaal. Koolmezen broeden van nature in boomholtes, maar die zijn in tuinen schaars, dus nestkasten worden gretig gebruikt. Hang de kast op een rustige plek, buiten het bereik van katten.
Wat eet een koolmees?
In de zomer vooral insecten en rupsen, die ook de jongen als voedsel krijgen. Na de broedtijd schakelen koolmezen over op zaden. In de tuin zijn zonnebloempitten, pinda's en pindacake met insecten favoriet, uit een voedersilo of van de voedertafel.
Hoeveel eieren legt een koolmees?
Per legsel 5 tot 12 roodgestippelde witte eieren, flink wat dus voor zo'n kleine vogel. Koolmezen broeden 1 of 2 keer per jaar, tussen april en juni. Het nest van mos, gras en wol wordt vanbinnen zacht bekleed met haren en pluis.
Hoe lok je een koolmees naar je tuin?
Met een gevulde voedersilo en een geschikte nestkast heb je hem er zo bij: de koolmees is de grootste en talrijkste mees van Europa en broedt in vrijwel elke tuin met wat groen. Leuk detail: tuinmezen leggen hun eieren enkele weken eerder dan bosmezen, waarschijnlijk door kunstmatige verlichting.















