Oranjetipje

Over het Oranjetipje

Het oranjetipje (Anthocharis cardamines) is een typische voorjaarsvlinder die in België vooral in het voorjaar kan worden waargenomen. De mannetjes zijn gemakkelijk herkenbaar aan hun witte vleugels met opvallende oranje toppen aan de voorvleugels. Bij de vrouwtjes ontbreken deze oranje vlekken, waardoor ze op het eerste gezicht op andere witjes kunnen lijken. Beide geslachten hebben aan de onderzijde van de achtervleugels een fijn groen gemarmerd patroon, dat hen uitstekend camoufleert wanneer ze met gesloten vleugels tussen de planten zitten.

In België vind je het oranjetipje onder andere langs bosranden, hagen en houtkanten, in bloemrijke graslanden, wegbermen en tuinen. Vooral de mannetjes zijn erg actief en vliegen vaak langere tijd rond op zoek naar vrouwtjes.

Wanneer het oranjetipje met gesloten vleugels rust, gaat het groen gemarmerde patroon van de achtervleugels haast volledig op in de vegetatie. Zo is deze opvallende vlinder tijdens het rusten verrassend moeilijk te ontdekken.

Voedsel voor oranjetipjes

Volwassen oranjetipjes drinken nectar van verschillende voorjaarsbloemen. Tuinen met voldoende vroegbloeiende planten kunnen daarom een waardevolle voedselbron vormen in een periode waarin het aanbod aan nectar nog relatief beperkt is.

Pinksterbloem, look-zonder-look en andere voorjaarsbloemen worden graag bezocht. Een gevarieerde beplanting met nectarrijke bloemen die op verschillende momenten bloeien, biedt bovendien voedsel aan tal van andere vlinders en bestuivers.

Zonnige, beschutte plekjes zijn bijzonder aantrekkelijk, omdat vlinders er kunnen eten, rusten en zich opwarmen.

Planten voor de rupsen van het oranjetipje

De rupsen van het oranjetipje zijn afhankelijk van planten uit de kruisbloemenfamilie. Twee belangrijke waardplanten in België zijn pinksterbloem (Cardamine pratensis) en look-zonder-look (Alliaria petiolata). Het vrouwtje legt haar eitjes meestal één voor één op de bloemstengels. Wanneer de rupsen uitkomen, kunnen ze zich meteen voeden met de bloemen en de zich ontwikkelende zaadpeulen.

Ook andere kruisbloemigen, zoals judaspenning en damastbloem, kunnen als waardplant dienen. Daardoor is het ook in een kleinere tuin mogelijk om geschikte planten voor het oranjetipje te voorzien.

Door waardplanten voor de rupsen te combineren met nectarrijke bloemen voor de volwassen vlinders, ondersteun je verschillende stadia van hun levenscyclus. Pinksterbloem voelt zich thuis op wat vochtigere plaatsen, terwijl look-zonder-look ook goed groeit op een licht beschaduwde plek.

Onze planten speciaal voor vlinders arrow-right

Fotogalerij

Onze producten voor vlinders

Bijen en vlinder drinkschaal
20% KORTING
18,39 22,99
Lipari Insectenhotel op paal
99,99
Kids Bouwpakket Vlinderhuis Dana
19,99
Kijkkaart Vlinders
1,99
Minigids Vlinders van Nederland en België
7,95

Specificaties

Wetenschappelijke naam
Anthocharis cardamines
Familie
Pieridae
Habitat
Het oranjetipje komt in heel Europa voor. Hij is vooral in bermen langs bosranden en op vochtige weilanden waar te nemen, maar ook in tuinen met voedselplanten (waardplanten genoemd). Deze vlinder brengt maar één generatie per jaar voort.
Voedsel
De vlinders voeden zich met nectar van diverse bloemen en struiken. De belangrijkste voedselplanten voor de rupsen én nectarplanten voor de vlinders zijn de pinksterbloem en het look-zonder-look.
Hoogte
35-45mm
Gewicht
1g
Broedtijd
Maart-April
Nest
Eitjes worden afgelegt op waardplanten (= voedselplanten voor rupsen), veelal op de pinksterbloem.
Geluid
Oranjetipjes hebben geen herkenbare zang of roep. Bij de balts en andere interacties spelen vooral beweging, uiterlijk en chemische signalen een rol. Daardoor bewegen deze voorjaarsvlinders zich vrijwel geruisloos door de tuin.
Kenmerken
Het mannetje heeft mooi oranje gekleurde vleugelpunten. Deze soort overwintert als pop. De pop lijkt op een stekel.
Jongen
Meestal maar één eitje per plant. Na 4 tot 12 dagen komen de rupsen uit. De rups vervelt zich vier keer tot dat hij zich gaat verpoppen in de vroege zomer. Als pop gaat hij overwinteren en in april barst de pop open en kruipt de vlinder naar buiten.

Veelgestelde vragen over het oranjetipje

Wat is het verschil tussen het oranjetipje en het koolwitje?

Mannetjes zijn onmiskenbaar door hun oranje vleugelpunten, maar vrouwtjes lijken sterk op een koolwitje: wit met een zwarte vlek op de voorvleugel. Kijk daarom naar de onderkant van de vleugels. Bij het oranjetipje is die groenwit gemarmerd, als een camouflagepatroon, terwijl koolwitjes een egale witte tot geelachtige onderzijde hebben.

Wanneer vliegt het oranjetipje?

Begin april tot eind mei, in één generatie per jaar. Het oranjetipje is daarmee een echte voorjaarsvlinder. Mannetjes verschijnen een tot twee weken eerder dan de vrouwtjes en patrouilleren dan opvallend langs bermen, bosranden en vochtige graslanden op zoek naar een partner.

Welke waardplant heeft het oranjetipje?

Pinksterbloem en look-zonder-look zijn de belangrijkste waardplanten. Het vrouwtje zet meestal maar één eitje per plant af, zodat de rupsen elkaar niet in de weg zitten. Beide planten dienen ook als nectarbron voor de vlinders zelf. Zonder deze planten in de buurt zul je het oranjetipje zelden zien.

Hoe lok je het oranjetipje naar je tuin?

Laat pinksterbloemen in het gazon bloeien en maai pas na de zomer, zodat eitjes en rupsen zich kunnen ontwikkelen. Look-zonder-look in een rand met halfschaduw werkt ook goed. De pop hangt van juni tot april aan een stengel in de kruidlaag, laat verdorde stengels dus de hele winter staan.