Oranje zandoogje

Over het Oranje zandoogje

Het oranje zandoogje (Pyronia tithonus) is een warme, oranjebruine vlinder die je vooral midden in de zomer kunt zien. Hij houdt van beschutte, ruige plekken en komt onder andere voor langs bosranden, houtkanten, bermen en graslanden met struiken. De vleugels zijn oranje met brede bruine randen. Op elke voorvleugel zit een opvallende zwarte oogvlek, meestal met twee kleine witte stippen.

Het oranje zandoogje kan gemakkelijk worden verward met het bruin zandoogje. Het is doorgaans wat kleiner en heeft opvallender oranje vleugels. De twee witte stippen in de oogvlek worden vaak gebruikt om beide soorten van elkaar te onderscheiden, maar dit kenmerk is niet altijd betrouwbaar.

Tijdens warme zomerdagen vliegen oranje zandoogjes van bloem naar bloem op zoek naar nectar. Tussendoor rusten en zonnen ze graag tussen grassen, kruiden en struiken. Ook in België is de soort verbonden aan grasrijke, beschutte landschappen en wordt hij op verschillende plaatsen in Vlaanderen waargenomen.

Voedsel voor het oranje zandoogje

Volwassen oranje zandoogjes drinken nectar van verschillende zomerbloemen. Bloemrijke houtkanten, bermen, tuinen en andere zonnige plekken met hoger gras en voldoende beschutting bieden goede mogelijkheden om voedsel te vinden.

Door verschillende nectarrijke planten te zetten die tijdens de zomer bloeien, kun je de vlinders extra voedsel bieden. Laat daarnaast enkele delen van de tuin wat natuurlijker groeien. Die plekken geven vlinders de kans om te zonnen en te rusten en bieden beschutting tegen wind.

Een tuin hoeft dus zeker niet overal kort gemaaid en netjes aangeharkt te zijn. Een zonnige bloemenborder naast wat langer gras kan juist aantrekkelijk zijn voor het oranje zandoogje.

Planten voor rupsen van het oranje zandoogje

De rupsen van het oranje zandoogje eten verschillende grassoorten, waaronder zwenkgrassen, struisgrassen, beemdgrassen, kropaar en kweek. Vooral hogere en wat ruigere grasvegetatie in de buurt van hagen, houtkanten, struiken en bosranden is waardevol.

Laat daarom op sommige plaatsen het gras wat langer groeien, bijvoorbeeld langs een haag of tussen struiken. Maai niet alle grasrijke zones op hetzelfde moment kort en laat hier en daar ruigere stukken en graspollen staan.

Door langer gras voor de rupsen te combineren met nectarrijke bloemen voor de volwassen vlinders, bied je in de tuin zowel voedsel als beschutting en geschikte plekken voor de voortplanting.

Planten speciaal voor vlinders arrow-right

Fotogalerij

Onze producten voor vlinders

Bijen en vlinder drinkschaal
20% KORTING
18,39 22,99
Lipari Insectenhotel op paal
99,99
Kids Bouwpakket Vlinderhuis Dana
19,99
Kijkkaart Vlinders
1,99
Minigids Vlinders van Nederland en België
7,95

Specificaties

Wetenschappelijke naam
Pyronia tithonus
Familie
Nymphalidae
Habitat
Het oranje zandoogje komt in Zuid, West en Centraal Europa voor. Zijn leefgebied bevindt zich vooral in droge tot vochtige graslanden, naast of in de buurt van bossen en struwelen. Maar ook tuinen met een kruidenrijke beplanting worden bezocht.
Voedsel
De vlinders voeden zich met nectar van talrijke bloeiende planten, o.a. braam, dopheide, koninginnenkruid, struikheide, akkerdistel, jacobskruid, wilde liguster. De rups van het oranje zandoogje leeft van verschillende grassoorten, zoals kropaar, gewoon struisgras of zwenkgras.
Hoogte
30-38mm
Gewicht
1g
Broedtijd
Augustus
Nest
De vlinder zet de eitjes af op allerlei grassoorten (= voedselplanten voor rupsen). Sommige vrouwtjes laten de eitjes gewoon vallen vanuit de lucht.
Geluid
Oranje zandoogjes hebben geen herkenbaar gezang of kenmerkende roep. Ze communiceren vooral via zichtbaar gedrag en geur in plaats van geluid en zijn voor ons gehoor vrijwel stil.
Kenmerken
Opvallend is zijn zwarte oogvlek met een dubbele witte kern. Deze soort overwintert als rups. Er is maar één generatie jaarlijks. Het oranje zandoogje is een liefhebber van ruige graslanden, vaak in de buurt van struiken, struweel of bos.
Jongen
14 dagen na het afzetten van de eitjes (halverwege augustus) komen de rupsen uit. Midden oktober zoeken de halfvolwassen rupsen een plek tussen het gras om te overwinteren. Pas na juni, het jaar erop, verpoppen de rupsen zich tot vlinder.

Veelgestelde vragen over het oranje zandoogje

Wat is het verschil tussen het oranje zandoogje en het bruin zandoogje?

Het oranje zandoogje is kleiner en een stuk oranjer dan het bruin zandoogje. In de zwarte oogvlek op de voorvleugel zitten bij het oranje zandoogje meestal twee witte stipjes, bij het bruin zandoogje meestal één. Mannetjes van het oranje zandoogje hebben ook een donkere geurstreep over de voorvleugel.

Wanneer vliegt het oranje zandoogje?

Eind juni tot eind augustus is de vliegtijd, in één generatie per jaar. Hoogzomer is dus de beste periode om deze vlinder te zien, vaak zonnend op bramen langs bosranden of in ruige graslanden. In de tuin verschijnt hij vooral waar wilde grassen en bloeiende kruiden staan.

Hoe overwintert het oranje zandoogje?

Als halfvolwassen rups, diep verscholen in een graspol. De rupsen kruipen daar rond half oktober in weg en eten in het voorjaar verder van grassen zoals kropaar en struisgras. Pas na juni verpoppen ze zich. Wie een deel van het gras in de winter laat staan, helpt deze vlinder dus flink.

Hoe lok je het oranje zandoogje naar je tuin?

Wilde grassen en veel nectarplanten doen het werk. Laat een hoekje gras ongemaaid staan als kraamkamer voor de rupsen en zet nectarbronnen neer zoals koninginnenkruid, braam of akkerdistel. Een kruidenrijke, wat ruige tuin in de buurt van struiken of bos maakt de meeste kans op bezoek.