Over de Kleine vos
De kleine vos (Aglais urticae) is een kleurrijke en herkenbare vlinder die in België in tuinen en allerlei bloemrijke gebieden kan worden waargenomen. De feloranje vleugels zijn getekend met zwarte en gele vlekken. Langs de buitenrand loopt een opvallende rij blauwe vlekjes. Wanneer de vleugels gesloten zijn, valt de kleine vos veel minder op: de donkere, gemarmerde onderzijde zorgt voor een goede camouflage tussen boomschors en verdorde bladeren.
Kleine vossen komen voor in tuinen, parken, bermen, graslanden en andere bloemrijke leefgebieden. Het zijn sterke vliegers die op zonnige dagen regelmatig op een beschutte plek met geopende vleugels zitten te zonnen.
In tegenstelling tot veel andere vlinders overwintert de kleine vos als volwassen vlinder. Daarvoor zoekt hij een koele en beschutte plaats, bijvoorbeeld in een tuinhuis, schuur, garage, op een zolder of in een holle boom. Wanneer het in het voorjaar opnieuw warmer wordt, komen de vlinders weer tevoorschijn.
Voedsel voor de kleine vos
Volwassen kleine vossen drinken nectar van allerlei bloemen. Ze bezoeken onder andere bramen, paardenbloemen, vlinderstruiken, vetkruid, distels en klimop, maar ook heel wat andere nectarrijke planten.
Door planten te kiezen die op verschillende momenten van het jaar bloeien, kun je van het voorjaar tot in het najaar nectar aanbieden. Laatbloeiende planten zijn daarbij bijzonder waardevol, omdat vlinders er in het najaar nog voedsel kunnen vinden voordat ze een geschikte overwinteringsplaats zoeken.
Een zonnige en beschutte plek met veel bloeiende planten maakt je tuin aantrekkelijker voor vlinders en biedt warme plaatsen om te drinken, rusten en zonnen.
Planten voor de rupsen van de kleine vos
Brandnetels zijn belangrijk voor de levenscyclus van de kleine vos. Vooral de grote brandnetel en de kleine brandnetel worden door de rupsen als voedselplant gebruikt. Het vrouwtje legt grote groepen eitjes op de bladeren van brandnetels.
Na het uitkomen leven en eten de jonge rupsen aanvankelijk samen. Daarbij maken ze vaak opvallende spinselnesten tussen de brandnetelbladeren. Naarmate ze groter worden, verspreiden de rupsen zich steeds meer. Uiteindelijk verpoppen ze zich en ontwikkelen ze zich tot volwassen vlinders.
Door op een zonnige, rustige plek in de tuin een stukje met brandnetels te laten staan, bied je de rupsen van de kleine vos voedsel. Combineer dit met verschillende nectarrijke bloemen in de buurt, zodat ook de volwassen vlinders voldoende voedsel kunnen vinden.
Fotogalerij
Specificaties
| Wetenschappelijke naam |
Aglais urticae
|
|---|---|
| Familie |
Nymphalidae
|
| Habitat |
De kleine vos komt veel voor in heel België. Ook in de stad of in de tuin heb je een goede kans om de kleine vos te zien.
|
| Voedsel |
Volwassen kleine vossen drinken nectar van veel verschillende bloemen, waaronder paardenbloemen, distels, bramen, vlinderstruiken en andere nectarrijke planten. Hun rupsen zijn afhankelijk van brandnetels, waardoor zonnige plekken met brandnetels bijzonder waardevol zijn als voortplantingsgebied.
|
| Hoogte |
40-50mm
|
| Gewicht |
1g
|
| Levensduur |
4 - 8 maanden
|
| Broedtijd |
Februari
|
| Nest |
Kleine vossen bouwen geen nesten. De vrouwtjes leggen groepjes eitjes op brandnetels, waarna de jonge rupsen aanvankelijk samen leven en eten in spinselnesten. Zonnige, beschutte plekken met brandnetels zijn bijzonder waardevol als voortplantingsgebied.
|
| Geluid |
Kleine vossen hebben geen herkenbare zang of roep. Voor het menselijk oor zijn ze vrijwel stil; ze communiceren vooral via visuele en chemische signalen en niet via geluid.
|
| Kenmerken |
De vrouwtjesrups legt haar eitjes in grote pakketten en altijd op de grote brandnetel. Dat is namelijk de plant waar de rupsen graag van eten. Ze staan vaak op zonnige plekjes bijvoorbeeld in bermen van wegen.
|
| Jongen |
Ei: gem. 8 dagen, rups gem. 18 dagen, pop gem. 10 dagen, vlinder gem. 43 dagen.
|
Veelgestelde vragen over de kleine vos
Overwintert de kleine vos als vlinder?
De kleine vos is een van de weinige vlinders die als volwassen vlinder overwintert, op koele vochtige plekken in schuren, kelders en boomholtes. Daardoor zie je hem bij het eerste lentezonnetje vaak al vroeg vliegen. Vind je er een in huis, verplaats hem dan voorzichtig naar een onverwarmde schuur.
Is de kleine vos algemeen in België?
Kleine vos komt in België voor. Hoe algemeen de soort is, verschilt per regio en leefgebied; op plekken met geschikt habitat kun je hem geregeld tegenkomen.
Waar leggen kleine vossen hun eitjes?
Altijd op de grote brandnetel, de waardplant van de rupsen. Het vrouwtje zet haar eitjes in grote pakketten af op brandnetels die in de zon staan, bijvoorbeeld in bermen. Een zonnig hoekje brandnetels in of bij de tuin is voor deze vlinder dus waardevol.
Hoe lok je de kleine vos naar je tuin?
Plant nectarrijke bloeiers van kruiden en struiken, zoals vlinderstruik, hemelsleutel en herfstaster, dan komt de kleine vos graag tanken. Zorg ook voor grote brandnetels in de zon als waardplant voor de rupsen. Gebruik geen bestrijdingsmiddelen, want daar zijn vlinders en rupsen erg gevoelig voor.



