Over de Citroenvlinder
De citroenvlinder (Gonepteryx rhamni) is een van de eerste vlinders die je in het voorjaar kunt zien. De mannetjes zijn opvallend citroengeel, terwijl de vrouwtjes veel bleker zijn en groenachtig witte vleugels hebben. Bij beide geslachten hebben de vleugels een typische bladvorm met duidelijke nerven. Wanneer een citroenvlinder met gesloten vleugels tussen de bladeren zit, is hij daardoor goed gecamoufleerd.
Citroenvlinders zijn bijzonder omdat ze als volwassen vlinder overwinteren. Tijdens de koude maanden verschuilen ze zich in dichte begroeiing. Zodra het op een zonnige dag wat warmer wordt, kunnen ze al vroeg in het voorjaar opnieuw actief worden. Ook in België behoren citroenvlinders daarom tot de eerste dagvlinders die na de winter worden waargenomen. Natuurpunt rekent de citroenvlinder tot de soorten die als volwassen vlinder overwinteren.
De citroenvlinder komt verspreid in België voor en is te vinden in onder meer bosranden, struwelen, houtkanten, parken en tuinen. Vooral plekken waar geschikte waardplanten groeien, zijn belangrijk voor de voortplanting.
Voedsel voor citroenvlinders
Volwassen citroenvlinders drinken nectar van verschillende bloemen. Een tuin met veel nectarrijke planten kan hen daarom gedurende een groot deel van het jaar voedsel bieden.
Omdat citroenvlinders al vroeg in het voorjaar actief kunnen worden, zijn vroege bloeiers bijzonder waardevol. Door daarnaast planten te voorzien die later in het voorjaar, de zomer en het najaar bloeien, ontstaat een meer continue voedselbron voor citroenvlinders en andere insecten.
Plant bloemen bij voorkeur op zonnige en beschutte plaatsen. Daar kunnen vlinders niet alleen nectar drinken, maar ook profiteren van de warmte van de zon.
Planten voor rupsen van de citroenvlinder
De rupsen van de citroenvlinder zijn veel kieskeuriger dan de volwassen vlinders. Hun belangrijkste waardplanten zijn sporkehout (Frangula alnus) en wegedoorn (Rhamnus cathartica). De vrouwtjes leggen hun eitjes op jonge blaadjes van deze struiken, zodat de rupsen na het uitkomen meteen voedsel hebben.
Sporkehout is een inheemse struik die goed past in een natuurlijke haag of struikengroep. Natuurpunt noemt de plant specifiek als een belangrijke waardplant voor de citroenvlinder. De struik kan zowel op een zonnige plaats als in halfschaduw groeien en doet het op verschillende bodemtypes.
Heb je voldoende plaats in de tuin, dan helpt het aanplanten van sporkehout of wegedoorn om de citroenvlinder niet alleen van nectar te voorzien, maar ook een plek te bieden waar hij zich kan voortplanten. Combineer deze struiken met nectarrijke bloemen die op verschillende momenten van het jaar bloeien. Zo vinden zowel rupsen als volwassen vlinders voedsel in je tuin.
Fotogalerij
Specificaties
| Wetenschappelijke naam |
Gonepteryx rhamni
|
|---|---|
| Familie |
Pieridae
|
| Habitat |
De citroenvlinder komt van West-Europa en Noord-Afrika tot Siberië voor. Hij is vooral te vinden langs bosranden en struwelen in parken en tuinen. Ze vliegen in de periode van februari tot mei en van juli tot oktober. De citroenvlinder overwintert als volwassen vlinder in struikgewas of dichte graspollen.
|
| Voedsel |
Het citroentje drinkt nectar van meerdere bloemsoorten, zoals distels, vlinderstruik en koninginnenkruid. De twee voedselplanten voor de rupsen zijn sporkehout en wegedoorn.
|
| Hoogte |
5-6cm
|
| Gewicht |
0,1g
|
| Broedtijd |
April
|
| Nest |
De eitjes (ca. 100 stuks) worden afzonderlijk afgezet op jonge takken en bladeren van Rhamnus frangula (sporkehout) en Rhamnus cathartica (wegedoorn).
|
| Geluid |
Citroenvlinders hebben geen herkenbaar gezang of kenmerkende roep. Net als andere vlinders zijn ze voor het menselijk oor vrijwel stil wanneer ze vliegen, eten en met elkaar omgaan.
|
| Kenmerken |
De citroenvlinder is een elegante dagvlinder die gemakkelijk te herkennen is aan zijn bladachtige vleugels. Het mannetje heeft een opvallend citroengeel verenkleed, terwijl het vrouwtje lichtgroen tot witgeel van kleur is. Dankzij de spitse vleugelvorm is de citroenvlinder uitstekend gecamoufleerd tussen bladeren. Het is een van de eerste vlinders die je in het voorjaar ziet, omdat hij als volwassen vlinder overwintert. Je komt hem vooral tegen in bloemrijke tuinen, bosranden en parken, waar hij nectar zoekt en een belangrijke rol speelt als bestuiver.
|
| Jongen |
Het vrouwtje zet haar eieren in april af op bladeren van de vuilboom (sporkehout) en wegedoorn. De rupsen eten namelijk enkel bladeren van deze planten.
|
Veelgestelde vragen over de citroen vlinder
Overwintert de citroenvlinder als vlinder?
Anders dan de meeste dagvlinders hangt hij de hele winter als volwassen vlinder in dichte vegetatie, zoals hulst, klimop of een graspol. Zelfs flinke vorst overleeft hij daar. Daardoor is de citroenvlinder vaak de allereerste vlinder die je in het vroege voorjaar ziet vliegen.
Hoe oud wordt een citroenvlinder?
Met een levensduur tot ongeveer een jaar is de citroenvlinder een van de langstlevende dagvlinders van België. De vlinders verschijnen in juli, overwinteren als vlinder en vliegen na de paring in het voorjaar door tot in juni. De meeste andere dagvlinders leven maar enkele weken.
Hoe lok je de citroenvlinder naar je tuin?
Plant nectarrijke bloemen zoals koninginnenkruid, vlinderstruik en grote kattenstaart, daar komt hij graag op af. Wil je de soort echt helpen, zet dan ook sporkehout of wegedoorn in de tuin. Dat zijn de enige twee planten waarop de rupsen kunnen leven.
Is de citroenvlinder zeldzaam in België?
Citroenvlinder komt in België voor. Hoe algemeen de soort is, verschilt per regio en leefgebied; op plekken met geschikt habitat kun je hem geregeld tegenkomen.



