Over de Atalanta
De atalanta (Vanessa atalanta) is een van de opvallendste vlinders die je in België kunt tegenkomen. De donkere vleugels hebben brede oranjerode banden en opvallende witte vlekken bij de toppen van de voorvleugels. Met gesloten vleugels is de atalanta veel minder opvallend: de onderzijde is bruin en gevlekt en zorgt voor een goede camouflage.
Atalanta’s worden in België vaak gezien in tuinen, parken, bosranden en het buitengebied. Het zijn krachtige vliegers en echte trekvlinders. In het voorjaar komen ze vanuit zuidelijkere streken naar België en planten ze zich hier voort. Veel vlinders van de volgende generatie trekken in het najaar opnieuw naar het zuiden. Tijdens zachte winters blijven tegenwoordig ook atalanta’s in België achter en worden ze soms zelfs midden in de winter waargenomen.
Op warme dagen zitten atalanta’s vaak met hun vleugels uitgespreid in de zon. Ze kunnen behoorlijk territoriaal zijn en andere vlinders wegjagen van een favoriete zonnige plek, om daarna zelf opnieuw naar dezelfde plaats terug te keren.
Voedsel voor atalanta’s
Volwassen atalanta’s drinken nectar van heel wat verschillende bloemen. Een tuin met verschillende nectarrijke planten kan daarom van het voorjaar tot ver in het najaar een waardevolle voedselbron zijn.
Later in het jaar komen atalanta’s ook graag af op rijp en rottend fruit, waar ze van de suikerrijke sappen drinken. Gevallen appels, peren of pruimen kunnen daardoor vooral in het najaar vlinders aantrekken.
Door planten te kiezen die op verschillende momenten van het jaar bloeien, zorg je ervoor dat atalanta’s en andere vlinders gedurende een langere periode nectar kunnen vinden.
Planten voor rupsen van de atalanta
De grote brandnetel is de belangrijkste waardplant voor de rupsen van de atalanta. De vrouwtjes leggen hun eitjes op de bladeren. De rupsen spinnen één of meerdere brandnetelbladeren samen tot een beschutte schuilplaats en voeden zich van daaruit met de plant.
Heb je voldoende plaats, laat dan een zonnig stukje met brandnetels staan in een rustig hoekje van de tuin. Zo geef je atalanta’s een geschikte plek om zich voort te planten.
Door brandnetels voor de rupsen te combineren met voldoende nectarrijke bloemen voor de volwassen vlinders, bied je atalanta’s zowel voedsel als leefgebied tijdens de verschillende fasen van hun levenscyclus.
Fotogalerij
Specificaties
| Wetenschappelijke naam |
Vanessa atalanta
|
|---|---|
| Familie |
Nymphalidae
|
| Habitat |
Atalanta's komen voor in een breed scala aan leefgebieden, waaronder tuinen, parken, bosranden, heggen en het open landschap. Ze geven de voorkeur aan plekken met nectarrijke bloemen, brandnetels voor hun rupsen en zonnige, beschutte plekjes om zich te koesteren in de zon. Ze worden het vaakst gezien van de lente tot in de herfst, waarbij hun aantal wordt aangevuld door trekvlinders.
|
| Voedsel |
Deze vlinders leven vooral van nectar, maar zuigen ook de sappen op uit rottend fruit. Vooral peren en pruimen vallen in de smaak. Maar ook het vocht dat uit de stammen van bloedende bomen loopt
|
| Hoogte |
50-60mm
|
| Gewicht |
1g
|
| Broedtijd |
Mei-November
|
| Nest |
Atalanta's bouwen geen nesten. Vrouwtjes leggen hun eitjes op geschikte voedselplanten voor de rupsen, met name de gewone brandnetel, en de rupsen maken hun eigen schuilplaatsen door brandnetelbladeren samen te vouwen of aan elkaar vast te maken. Zonnige, beschutte brandnetelplekken vormen een waardevolle broedplaats.
|
| Geluid |
Atalanta's hebben geen gezang of kenmerkende roep. Voor ons zijn ze over het algemeen stil, hoewel de vage beweging van hun vleugels af en toe van heel dichtbij te horen kan zijn.
|
| Kenmerken |
De rups is een tot 40 mm lang, waarvan de kleur van rups tot rups sterk variëert. De grondkleur is geelachtig grijs tot zwart met op de zijkanten geelwitte vlekken. De rups vouwt de bladtoppen met spinseldraden naar elkaar toe. De pop is grijs of bruin met op de rugzijde blauwglanzende vlekken.
|
| Jongen |
Ei: gem. 5 dagen, rups gem. 23 dagen, pop gem. 12 dagen, vlinder gem. 43 dagen.
|
Veelgestelde vragen over de atalanta
Waarom heet de atalanta een trekvlinder?
Elk voorjaar trekken atalanta's vanuit Zuid-Europa naar België en in het najaar vliegt een deel weer terug naar het zuiden. Een klein deel blijft hier en door de zachtere winters overwintert vaker een exemplaar als vlinder. Tussen april en november kun je deze veelkleurige vlinder daardoor in vrijwel elke tuin tegenkomen.
Wat eet de atalanta?
Nectar is het hoofdvoedsel, maar de atalanta zuigt ook graag de sappen uit rottend fruit. Vooral peren en pruimen vallen in de smaak. Laat in de nazomer daarom wat valfruit liggen of leg overrijp fruit op een schaaltje, daar komen ze graag op af.
Op welke plant leggen atalanta's hun eitjes?
De brandnetel is de waardplant van de atalanta. Daar zet het vrouwtje haar eitjes af en daar vind je ook de rupsen, die bladtoppen met spinseldraden naar elkaar toe vouwen. Met een zonnig hoekje brandnetels in de tuin help je deze vlinder dus echt verder.



